Historia Banku Spółdzielczego we Włoszakowice

Włoszakowice, miejscowość położona w powiecie Leszno woj.wielkopolskie, znana przede wszystkim jako miejsce urodzenia Karola Kurpińskiego, jednego z najwybitniejszych kompozytorów polskich XX wieku. Bank Spółdzielczy powstał we Włoszakowicach powstał 29.12.1904 roku w pobliskim Bukówcu Górnym z inicjatywy działaczy miejscowego Kółka Rolniczego. Na zebraniu wiejskim utworzono spółkę oszczędnościowo-pożyczkową, obsługującą głównie chłopów. Na członków z ustalonym udziałem w wysokości 150 marek wpisało się 98 mieszkańców, w tym 93 rolników.

Dokonano wyboru Zarządu w skład którego weszli:

• Marcin Poloch
• Franciszek Kaczmarek
• Bolesław Grzesiecki

Prezesem Rady Nadzorczej został ksiądz Roman Jaensz. Siedzibą Banku Ludowego był dom Franciszka Kaczmarka, który jako członek Zarządu miał pełnić funkcję kasjera. Ustalono także wysokość udzielania kredytu w pierwszym okresie działalności do 3.000 marek, stopę procentową  do wkładów na 4%, a do kredytów na 5%. Zasady działalności oparto na Statucie Banku Spółek Kredytowych. Kredytobiorcami mogli być wyłącznie Polacy biorący kredyt na określony cel, zazwyczaj na rozwój gospodarstwa lub warsztatu. W roku 1912 bilans Banku przedstawiał się następująco:

• stan członków  452 osoby
• kapitał własny  34.241 marek
• depozyty 431.067 marek
• pożyczki udzielone  486.242 marek
• obrót ogólny  670.423 marek
• czysty zysk  3.712 marek

Koniec I wojny światowej przyniósł reorganizację Zarządu i Rady Nadzorczej. Zarząd reprezentowali: ks. Ryszard Platz – dyrektor, Franciszek Kaczmarek – kasjer, Leon Przezbórski – II członek Zarządu. Radę stanowili wybrani mieszkańcy Bukówca Górnego, Jan Nitsche z Dłużyny i ks. Proboszcz Gluth z Krzycka Małego jako jej prezes. Drastyczna, lecz konieczna reforma projektu Władysława Grabskiego w 1924 roku (wprowadzenie złotego równego 1,8 mln marek) spowodowała poważny spadek wkładów i masowe odchodzenie klientów, ale już w trzy lata później sytuacja ta uległa poprawie, by w 1930 roku ustabilizować się na dobre na korzyść Spółdzielni. W Banku wprowadzono całotygodniowy czas pracy. Wyzwolenie w 1945 roku zmobilizowało żyjących przedwojennych pracowników Banku Ludowego w Bukówcu Górnym do wznowienia jego działalności. Wieloletnią tradycję i miano instytucji oszczędnościowo-kredytowej uznali za rzecz o randze wysokiej użyteczności społecznej.

Zebranie organizacyjne wyłoniło nowy Zarząd: Rufina Małeckiego, Jana Rydlichowskiego i Józefa Maćkowiaka. Do Rady Nadzorczej weszli: Leon Kaczmarek, Franciszek Fengler, Tomasz Sobecki, Józef Szulc i Jan Malepszy. Doszło ponownie do formalności rejestracyjnych. Reaktywowany Bank Ludowy prowadził działalność w domu pana Rufina Małeckiego – Prezesa Zarządu. Ze względu na brak deponentów (a więc brak środków na kredyty) zaciągnięto kredyt refinansowy w Banku Rolnym w Lesznie.

Dekret o reformie bankowej z 1950 roku, ku niezadowoleniu zrzeszonych członków scala Bank Ludowy w Bukówcu Górnym z Bankiem Ludowym w Brennie w Gminną Kasę Spółdzielczą z siedzibą we Włoszakowicach. Zarząd stanowią: Teofil Kępiak – kierownik, Józef  Maćkowiak z Bukówca Górnego i Władysław Mirecki z Brenna.

Gminna Kasa Spółdzielcza ma swoje biura w domu P. Wilczaka przy ulicy Dworcowej. Gminne Kasy Spółdzielcze były spółdzielniami tylko formalnie. Stały się aparatem pomocniczym Banku Spółdzielczego o poszerzonym zakresie czynności Banku Rolnego, a od 1953 roku Narodowego Banku Polskiego. Włączono je w system gospodarki planowej, pozbawiono samorządności i samodzielności, m.in. mogły przyjmować depozyty, ale na rzecz Narodowego Banku Polskiego, oraz udzielać kredytów, ale tylko małorolnym i średniorolnym chłopom. Przeprowadzona została selekcja członków kas, która wyeliminowała z nich „elementy kułackie”. Kasy nie prowadziły działalności w oparciu o zasady normalnej w dzisiejszym pojęciu gospodarki bankowej. Udzielały, a ściśle rzecz ujmując – rozdzielały bardzo nisko oprocentowane kredyty. Nowy podział administracyjny kraju włączył Brenno do powiatu wschowskiego w województwie zielonogórskim(1954r.). efektem tego było utworzenie w Wijewie Punktu Kasowego Gminnej Spółdzielni we Wschowie. W roku 1956 opracowano nowy wzorcowy Statut Spółdzielni Kredytowej wprowadzając nową nazwę – Kasa Spółdzielcza, której zwiększono uprawnienia. Przywrócono też instytucję Rady jako organu statutowego Spółdzielni, rozszerzono członkostwo na całą ludność wiejską oraz ustalono, że nadrzędnym organem samorządowym kas jest Naczelna Rada Spółdzielcza.

Zmiana nazwy z GKS na Kasę Spółdzielczą pociągnęła za sobą zmiany personalne w Zarządzie. Funkcję Teofila Kępiaka przejął Józef  Maćkowiak, natomiast Członkiem Zarządu zastał Piotr Głuszak, który pełni tę funkcję do dnia dzisiejszego. Drugim Członkiem Zarządu został Ludwik Stankowiak.

W roku 1957 postał Centralny Związek Spółdzielni Oszczędnościowo-Pożyczkowych jako centrala organizacyjno-rewizyjna. Spółdzielnie mogły znów udzielać pożyczek z własnych środków, gromadzić wkłady oszczędnościowe na własny rachunek. Otrzymały również uprawnienia do udzielania średnioterminowych kredytów inwestycyjnych przeznaczonych dla indywidualnego rolnictwa, drobnego rzemiosła i handlu. Przemianowania Kasy Spółdzielczej na Bank Spółdzielczy dokonano 31 sierpnia 1959 roku.

W lipcu 1975 roku Bank Rolny i Centralny Związek Spółdzielni Oszczędnościowo – Pożyczkowych łączą się w Bank Gospodarki Żywnościowej (BGZ). Z tym dniem kończy się kredytowanie rolników przez Bank Rolny w Lesznie.

Banki Spółdzielcze odzyskały swój spółdzielczy charakter, swoje organa statutowe i znacznie rozszerzyły zakres wykonywanych usług. Nastąpił etap koncentracji w Bankach Spółdzielczych pełnej obsługi bankowo – kredytowej indywidualnego rolnictwa, rzemiosła i handlu przy jednoczesnym podporządkowaniu ich BGŻ  w zakresie realizacji polityki pieniężno – finansowej państwa i funkcjonowania samorządu spółdzielczego. Po zmianach w strukturze administracji kraju (28.05.1975r.), likwidacji powiatów, niektórych gmin i utworzenie województwa leszczyńskiego, zwiększył się terytorialny zakres działalności Banku poprzez przyłączenie terenu działania byłego Banku Spółdzielczego we Wijewie, gdzie utworzono Punkt Kasowy BS Włoszakowice. Połączenie obu banków dokonało się na wspólnym Zebraniu Przedstawicieli w dniu 17 maja 1975 roku.

Dnia 20 września 1976 roku Bank Spółdzielczy przenosi się do własnego nowo wybudowanego budynku przy ulicy Kurpińskiego 29a. Dyrektorem i Prezesem Zarządu jest wówczas Janusz Jęchorek, członkami: Piotr Głuszak i Stefan Kędziora. W 1982 roku Sejm uchwalił dwie ustawy: prawo bankowe i prawo spółdzielcze, które przywróciły podstawowe zasady samorządnego działania BS i BGŻ. Lata  1982 – 1983 przywróciły niektórym rejonom kraju rangę gminy. Tak było z Wijewem, które jako samodzielny Bank Spółdzielczy ponowiło pracę z dniem 26 kwietnia 1983 roku.

W roku 1990 nastąpiły zmiany w strukturach organizacyjnych, sytuacji prawnej i ekonomicznej spółdzielczości bankowej. Na mocy ustawy z 20 stycznia 1990 roku „O zmianach w organizacji i działalności spółdzielczości” BGŻ został pozbawiony funkcji centralnego związku spółdzielczego i wykonywania lustracji w bankach spółdzielczych. Stosunki między BGŻ i bankami spółdzielczymi regulowane były dobrowolnymi umowami o współpracy. Już w 1990 roku rozpoczął się proces tworzenia tzw. niezależnych banków regionalnych. W końcu tegoż roku jako pierwszy z nich przy udziale naszego Banku, jako akcjonariusza, utworzony został w Poznaniu Gospodarczy Bank Wielkopolski Spółka Akcyjna, pełniący od grudnia 1994 roku rolę Banku Regionalnego, w którym zrzeszony jest od 1 lutego 1993 roku BS Włoszakowice.